Açılış Sayfam Yap   Sık Kullanılanlara Ekle   

   Anasayfa        Fotoğraflar      Site Yönetimi         Yazar Girişi         Sitene Ekle         Arşiv          Rss Listesi    İletişim     Gizlilik Poltikası     Ziyaretçi Defteri
 

Yukarıköy Köyü Tarihi -2 (Mubadele ve İskan) - Yukarıköy Mahallesi Web Sitesi - Maçka/Trabzon
   
 Yukarıköy Köyü Tarihi -2 (Mubadele ve İskan)
 Yazı Boyutu

 Tarih : 26.2.2010 - 22:00:30 


Trabzon halkının milat olarak kabul ettiği iki önemli olay vardır.Bunlardan biri 1924 Mubadele olayı diğeri de 1929 seller senesidir.



TRABZON’da MUBADELE ve İSKAN

Trabzon halkının milat olarak kabul ettiği iki önemli olay vardır.Bunlardan biri  1924 Mubadele olayı diğeri de 1929  seller senesi dir.Benim burada ele alacağm konu  1924 senesi Mubadele olayı  olacaktır. Bu konuyu enine boyuna işleyerek yaşlıların hafızalarını tazelemek gençleri de bu konularda bilgilendirmek.

     

NEDEN MUBADELEYE  İHTİYAÇ DUYULDU ?

1840 lardan  beri sürdürülen  Pontusculuğun etkisiyle olumsuz bir tutum takınan  yerli Hiristiyanlar    daha sonra 14 Nisan ve 1916 da Rusların  Trabzonu işgal etmeleri  Trabzon’da 1 yıl,10 ay, 10 gün kaldıkları süre içerisinde ,özellikle Rumlar ve Ermeniler,yerli halka büyük işkenceler yaparlar,sayısız insan öldürürler. Bu bardağı taşıran son damla olur.Artık Rum halkı da tedirgin olmuştur.Onlar da bu saatten sonra burada kalamayacaklarını anlamış olacaklar ki. iki halkın hükümetleri  Lozanda toplanarak 24 Temmuz 1923  de   bu tarihi kararı alınır.24 Temmuz 1923, 1924 bu karar uygulamaya koyulur.

    

Trabzon’da Mubadele ve İskan  olayını o günkü  İstikbal gazetesinin yazdıklarına göre anlatmaya çalışacağim.

   

Lozanda imzalanan Türk-Rum nüfus mubadele sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden sonra,Mubadele ve İskan uygulamaları Türk  basınında olduğu kadar,TBMM’inde de büyük yankı uyandırmıştı. Ekim 1924 TBMM ‘nin gündeminde geniş yer tutan Yunanistandan gelen göçmenlerin iskanı konusu,Kasımda gensoru şekline dönüştürülerek Hükümet aleyhine bir kez olarak kullanılmıştı.

   

Trabzon’da  yayınlanmakta olan İstikbal  Gazetesi,yöredeki iskan uygulamaları hakkında bilgi veren tek  kaynak niteliği taşımaktadır.Mubadelenin ilk günlerinden itibaren okuyucularını bu konuda bilgilendirmeye devam etmiştir.

    

İlk  anda Trabzon yöresi iskan  mıntıkasına dahil değildi.Sonradan ani bir karala iskan bölgesine dahil edildi.Bu karar ilk bakışta isabetsiz gibi görülebilirdi.Zira,Yunanistan’dan gelecek göçmenler Türkiyedeki Rum “emvali metruke”lerine yerleştirileceklerdi.Vilayette önemli sayıda Rum evi olması  muhtemeldi.Trabzonda 50 bin kadar göçmen  iskan edilebileceği ileri sürülüyordu.

     

TRABZON GÖÇMENLERİN YERLEŞTİRİLMESİNE UYGUN  MUYDU ?

Aslında Trabzonda göçmenleri  iskan edecek ve geçindirecek arazi yoktu.,arazi dar ve yetersizdi. Rumların en fazla   bulunduğu Maçka kazasında dahi Rumlar,topraktan aldıkları ürünlerle değil ,koyun ve sığırlardan sağladıkları gelirler ve taşcılık vesair gibi sanatlar sayesinde geçinirlerdi.Bunların çoğu Rusya  ve İstanbula giderek kalaycılık ve bakırcılık yaparlardı.  Mısırı dahi Rusyadan ithal ederlerdi.Maçkada sadece 1740 adet Rumlara ait ev vardı.  1400 ü  iskana müsaitti .Maçkada  Rumlarla meskun sadece 40 köy vardı. Tonya ve Vakfıkebirde Rum hiç yoktu,Sürmene ve Ofta çok az sayıda Yomra’da   serpinti halinde idiler.

   

Trabzon  merkezde  967, Akçaabat nahiyesinde  748, Yomra ve Vakfısağır nahiyesinde 769 Maçka nahiyesinde 1745,Tonya ve Vakfıkebir nahiyesinde Rum hiç yok,Sürmene nahiyesi 513,Of kazasında 73  ev vardı.(Trabzon Salnamesi 1288 (1877) s.96-97 Maçka’dan Rumlar gidince Maçka’da  nüfus kalmadı. Nüfus kalmadığı ve boş ev sayısı nedeniyle burası  iskan için ilk planda görülüyordu.Bir de  Maçkanın  kaza olabilmesi için oraya  göçmen iskan edilmesi çok yerinde alınmış bir karar olabilir.Fakat yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı Maçka’ya iskan gerçekleşmedi.

  

Bazı  kazalar  az da olsa tarıma ve hayvancılğa  elverişli olsa da  barınmak için oralarda ev yoktu.

 

TRABZONDA RUM VARLIĞI

Milattan önce 4000inci yıldan  zamanımıza kadar geçen tam 6000 yıllık çok geniş bir zaman dilimi içinde;1204-1280 yılları arasında sadece 76 yıl ve sadece Trabzon’un yine sadece belli bir bölümünde hükümran olabilmiş Elen-Rum Yunanlıların bölgenin tümüne sosyal,siyasi ve kültürel mühür basabilmiş olmaları ve bunu iddia edebilmeleri mümkün değildir.Kaldıki bu devlet bu  76 yıl süresince bile tam bağımsız olamamış.(Hüseyin MÜMTAZ)

  

MUBADELE DÖNEMİ ÖNCESINDE TRABZONDA YAŞAYANLAR

Mubadele öncesinde  bazı yerlerde  Müslüman Türklerle  Rumlar bir arada,bazende bazı yerlerde sadece Rum ,bazı yerlerde de sadece Müslüman Türkleri  yaşadığı  kayıtlarda var.Sürmene Aksu köyünün  bir bölümünde Rumlar,diğer bölümünde de Türklerin  yaşadığınıben biliyorum.Gerçi iyi yerinde Rumlar yaşıyordu.Ayrıca kaynaklarda  tarihlere göre hangi köyde ne kadar Müslüman ne kadar  Rum ve diğerleri  bellidir,1486 da,1515 te,1554 te ve 1920 de tarihlerinde bunlar belirlenmiştir.

 

TRABZON’a SEVKEDİLEN GÖÇMENLERİN DURUMU

İstikbal gazetesi Şubat 1924’te verdiği haberde Trabzon’da iskan edilecek göçmenlerden 1800 kişilik ilk kafilenin birkaç güne kadar şehre gelebileceğini ve  “emvali metrükeden tahliyesi gereken evlerin listesinin hazırlandığını yazmıştı.Bu tahliye işlemi başladı.Bir kısmına memurlar yerleştirildi.

     

Akçaabattaki göçmenlerle ilgili  birçok haber yayınlanmıştı.Nisan ayının sonlarında Sakarya Vapuru ile Akçaabat’a ilk gelen kafilede DRAMAH 1500 göçmen bulunuyordu.Yerli halk tarafından iyi karşılanmışlardı. Kaza adına  yemek verilmişti.Kırk ev boşaltıldı,bir de okul.Göçmenlerin çoğu kadın ve çocuklardan oluşuyordu.Erkeklerini Bulgar harbinde kaybettiklerini söylüyorlardı.Bu arada mubadele yoluyla  Türkiyeden Yunanistana giden  Rumların soygunculuğundan şikayet ediyorlardı.

  

Gelen göçmenler ,o günkü gazetelere göre yanlarında epeyce koyun ve inek getirmişlerdi.Bu durum onları hemen köylerde iskan edilmelerini zaruri kılıyordu.Ne varki,bunlar geldikleri bu çevreye uyum sağlayamamışlardı. “Akçaabat kendilerine çok fazla gurbet hissi veriyordu.İlk  günlerden beri sefalet içine düşmüşlerdi.Bazıları dilenmeye başlamışlardı.Akçaabat tütün yeri idi.Aksine onlar  da  sürü sahibi ve yaylacı  oldukları,aynı zamanda geldikleri yerlerde geniş bir arazileri ve  mülke sahiplerdi.Hükümetten  bu durumları ileri sürerek başka uygun yerlere sevklerini istediler.İstekleri ilk  bakışta yerine getirilmemesi yüzünden 10-15 kişilik  gruplar halinde başka illere  gitmeye başladılar.Kimi deniz kimi kara yoluyla  gittiler.Sonradan  hükümet  haklılıklarını anlayınca Balıkesır taraflarına yerleştiler.Bir kısmı da Kelkit’e sevkedildi. Bir bölümü de Safranbolu’ ya  yerleşti.

  

Belle tarla  bellemeyi bimediklerinden,kendi geniş arazilerinde karasaban kullandıklarından bu durum onların gözünü iyice korkutmuştu. Buraya gelenler Drama’nm ,Çaliyat, Duspat köylerinden olan bu göçmenlere Trabzondan önce Balıkesire yerleştirilmeleri ön planda idi.Burada şunu rahatlıkla söyleyebiliriz:Mubadele sonucu Trabzon’a   hiçbir göçmen iskan edilmemiştir.Eğer bu iskan olayı gerçekleşseydi bazılarımız şimdiki bu ikinci vatanlarında olmayacaktı.

    

TÜRKİYE’nin GENELİNDE TÜRK YUNAN MUBADELESİ
 
Türk-Yunan Nüfus Mubadelesi veya Değişimi,1923 yılında Lozan Antlaşmasına ek protokol uyarınca Türkiye’deki Rumların Yunanistan’a,Yunanistan’daki Müslümanların Türkiye’ye zorunlu göçü sürecine verilen addır.Mubadelede 1.500.000 ile 2.200.000 Rum Yunanistan’a, 350.000 ile 500.000Türk Türkiye’ye göç etmiştir.

  

Türkiye’de sadece İstanbul kenti ile Gökçeada ve Bozcaada da oturan Rumlar,Yunanistan’da ise sadece Batı Trakyada oturan Türkler  mubadeleden  muaf tutulmuşlardır.

  

Zorunlu göç ,gerek Türk,gerek Yunan ekonomisinde yaklaşık 20 yıl süren ağır krize yol açmıştır.

  

Mubadele,1923ten 1927 ye kadar sürdü.               
 

Not: Seller senesi olarak bilinen 1929 senesi sonrası  Muhacirlik  bir sonraki yazımda işlenecektir.

           
Derleyen :Ömer Yakup KADIOĞLU (Emekli Öğretmen)


 
 Editör :  Bahtiyar KADIOĞLU

Oy verdikten Sonra klavyeden ENTER tuşuna basınız  
1 2 3 4 5   Bu Habere Toplam 38 Puan Verildi
 Kaynak :  Ömer Yakup KADIOĞLU

 Kategori  Güncel

9954 Kişi Tarafından Okundu.

Yorum ( 10 )   

 fevzi

27.11.2015 15:44:42 

  kaynaklar¿

Cevapla


trabzonda hele hele Tonya, Macka, Of, Vakfikebirin bile bazi köylerinde Rumlar olmazmi ya? insanlar korkularindan söyliyemiyorlar. nerdenmi biliyorum? Kendi ailemden, Sülalemden, dostlarimdan. Sanki Rum olmak bir Günahmis gibi.


İp Adresi Kayıtlı   

 temel bal

22.2.2015 14:22:57 

  teşekkür

Cevapla


sayın hocam bu altın gibi kıymetli bilgileri bizle paylaştığınız için sobsuz teşekkürler.


İp Adresi Kayıtlı   

 Ömer Yakup Kadıoğlu

3.1.2015 19:34:40 

  Cvp:MAÇKA NÜFUSU

Cevapla


Alıntı : Coşkun AYDIN

Hocam saygılar. Emeğinize teşekkürler. Maçka'ya mübadele ile gelenler olmadığına göre; bu halk veya insanlar nerden geldiler. Maçkalıların Lazlıkla bir ilgileri yok. Bu durum kesin galiba . O Halde ; acaba çok uzun yıllar önce asimile olmuş olabilir mi bu insanlar. Kime sorarsan ;biz dışardan geldik diyorlar ama dışarıdan gelen insanlar kendi kültürleriyle gelmeler gerekmez miydi? Yani,giyimi kuşami ,yemeği,müziği vs. Oysa böyle bir farklılık yok. Kaldıki, fizyonomi olarak ta farklılık yok. Bu durumda dışarıdan geldik tezi çok anlamlı gelmiyor bana. ACABA GERÇEĞİ SÖYLEMEKTEN Mİ KORKUYORUZ.

Maçka'da biri yerli diğeri de 1929 sonrası komşu ilçelerden gelen olmak üzere iki topluluk olduğunu Hoca İsmet Zeki Eyüboğlu Anılar adlı kitabında belirtmiş. Bu yerli Halkın bir
kısmı Rumlar zamanında yine vardı. Ama bir kısmı da yine
Doğu ve Güneydoğudan gelenlerdi. Daha doğrusu cemaatlardı. Bunlarında birbiriyle akrabalık ilişkileri vardı. Yerliden anladığımız sonradan gelen topluluktan önce burada yerleşmiş topluluk olarak anlıyoruz. Zaten Rumlar gidince Maçka'da nüfus kalmamıştı
Bu nüfus hareketleri 1834 nüfus sayımında çok az yer almakta.
En eski bilgi 1750 lere kadar var. Zaten bu bölgenin sahili hariç her tarafı ormanlıktı. Adam buraya yerleşip de ne ile geçinecekti.
Maçka tarihi başlıklı bir araştırma var. Bu bölüme girerseniz daha geniş bilgi edinebilersiniz.


İp Adresi Kayıtlı   

 Coşkun AYDIN

26.8.2014 00:43:34 

  MAÇKA NÜFUSU

Cevapla


Hocam saygılar. Emeğinize teşekkürler. Maçka'ya mübadele ile gelenler olmadığına göre; bu halk veya insanlar nerden geldiler. Maçkalıların Lazlıkla bir ilgileri yok. Bu durum kesin galiba . O Halde ; acaba çok uzun yıllar önce asimile olmuş olabilir mi bu insanlar. Kime sorarsan ;biz dışardan geldik diyorlar ama dışarıdan gelen insanlar kendi kültürleriyle gelmeler gerekmez miydi? Yani,giyimi kuşami ,yemeği,müziği vs. Oysa böyle bir farklılık yok. Kaldıki, fizyonomi olarak ta farklılık yok. Bu durumda dışarıdan geldik tezi çok anlamlı gelmiyor bana. ACABA GERÇEĞİ SÖYLEMEKTEN Mİ KORKUYORUZ.


İp Adresi Kayıtlı   

 ömer yakup Kadıoğlu

10.9.2013 22:11:42 

  Cvp:mübadele

Cevapla


Al?nt? : ceyhan

Merhaba hocam; ben selanik mubadiliyim ve trabzonda yaşıyorum.e burada hiç mi mubadil yok?az da olsa kalmadılar mi?bildiğiniz bir köyleri ya da mah.leri yok mu?çok merak ediyorum ve görüşmek istiyorum.samsunligin,bildirisinin sevinirim.teşekkürler...

Bu sayı Trabzon'da yok denecek kadar azdır. Varsa nüfus değişimi nedeniyle değildir. Ama Türkiye'nin başka yerlerinde vardır. Yukarıda bu sayıyı verdim. Selamlar.


İp Adresi Kayıtlı   

 ceyhan

17.5.2013 14:45:40 

  mübadele

Cevapla


Merhaba hocam; ben selanik mubadiliyim ve trabzonda yaşıyorum.e burada hiç mi mubadil yok?az da olsa kalmadılar mi?bildiğiniz bir köyleri ya da mah.leri yok mu?çok merak ediyorum ve görüşmek istiyorum.samsunligin,bildirisinin sevinirim.teşekkürler...


İp Adresi Kayıtlı   

 Ömer Yakup Kadıoğlu

3.3.2013 19:32:40 

  Cvp:rumlar

Cevapla


Alıntı : mustafa demir

hocam bigileriniz icin tesekkürler benim merak ettigim trabzonda hicmi rum kalmadi kalmadi ise neden bazi yerlerde hala rumca konusuluyor benim aslim trabzon akcaabat zonguldak dogumluyum keske o insanlar kalsalardi ben 42 senelik gurbetciyim vatan hasretligini cok ii bilirim saygilarimla

Sevgili kardeşim;Eğer dikkatlice okuduysan Rumca konuşulan yerlerde Rum ya hiç yok ya da serpinti halinde idi. İlk Müslüman olan da Tonyalı'lardır. Mesela Tonya'da Rum hiç yoktu. Rumların buradan gitmeleri,geçim zorluğu da idi. Mısırı Rusya'dan alıyorlardı. Bakır ve kalaycılık.demircilikle uğraşıyorlardı.En fazla oldukları yer de Maçka idi. Gitmeyip kalanlar da vardı. Bunların toplamı il genelinde 100ü geçmezdi. Trabzonda Meydan bölgesinde vardı.Kimileri burada Rum kızları ile evli idi.Bu bölgedeki Rumlara Osmanlı Rumları deniliyordu. Bugün burada kalıp da Rumça konuşanlar Tonyada,Ofta ve Köprübaşının birkaç köyünde var. Rumça konuşanların daha önce Hiristiyan oldukları kaynaklarda var. Hasan Umur Bunu Of Muharebeleri adlı 1949 baskılı kitabında yazmış.


İp Adresi Kayıtlı   

 mustafa demir

2.12.2012 23:27:30 

  rumlar

Cevapla


hocam bigileriniz icin tesekkürler benim merak ettigim trabzonda hicmi rum kalmadi kalmadi ise neden bazi yerlerde hala rumca konusuluyor benim aslim trabzon akcaabat zonguldak dogumluyum keske o insanlar kalsalardi ben 42 senelik gurbetciyim vatan hasretligini cok ii bilirim saygilarimla


İp Adresi Kayıtlı   

 Sadık Tüfekçi

3.3.2010 12:48:27 

  Tebrikler

Cevapla


Hocam emeğinize sağlık çok teşekkür ederim.Bu bilgiler altın değerindedir.


İp Adresi Kayıtlı   

 mehmet tüfekçi

27.2.2010 17:26:06 

  geçmişimi öğreniyorum.

Cevapla


vallahi helal olsun hocam.ellerine sağlık.büyüklerim 1929 yılı sel olayında köprübaşıdan maçka ya gelmişler ama bu konuyu hep merak etmişimdir.açıklamaları için teşekkürler


İp Adresi Kayıtlı   

Sayfa  

 Bu Kateoriye Ait Diğer Başlıklar

 
 
 

 

Reklam
 
 Duyuru
 Köşe Yazıları

Şaban KADI

Şaban KADI ¬
Dernekler Birleşmelidir

Yakup UZUN

Yakup UZUN ¬
Ülkemizin için iyi düşünüp karar vermeliyiz

MURAT KADI

MURAT KADI ¬
Ben Yaylayı Özledim

Abdullah AKSOY

Abdullah AKSOY ¬
Siz-Biz Yok, Güç Allah’ın!

Sadık Tüfekçi

Sadık Tüfekçi ¬
Zaman Yönetimi

Ziya Tüfekçi

Ziya Tüfekçi ¬
Uzun zamandır ihmal ettiğimiz bağımız; akrabalarımız...

HACI AVCI

HACI AVCI ¬
Aynalar Aynalar

Ahmet KADI

Ahmet KADI ¬
Yeşil BMC li Adama

Mehdi Tüfekci

Mehdi Tüfekci ¬
Nazım Amcanın Anısına

YUSUF KADIOĞLU

YUSUF KADIOĞLU ¬
Kemençeyi Yaşatmak

Orhan TOPAL

Orhan TOPAL ¬
Memleketimi İsterim
 
 
Bugün için Haber Eklenmedi.
Bu Hafta içinde Haber Eklenmedi.
 
 Takvim

Kasım 2018

Pts Sal Çrş Prş Cum Cts Pzr
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
 
 Ziyaretçi İstatistikleri
   
 Online : 43
 Bugün : 708
 Dün : 713
 Toplam : 955704
 Ip No : 54.92.193.89
   
 

 

Tarih ve Kültür
İşte Yukarıköy Köyü Tarihi
Mubadele ve iskan
Seller Senesi  1929
Yukarıköy e İlk Gelenler
Kültürümüz
Eski Kelimeler
Kullanılan Soyadları
 
Güzel Köyümüz
Yukarıköy Muhtarlık
Yukarıköy Hakkında
Yukarıköy 'de Eğitim
Sportif Faaliyetler
Yukarıköy Haritası
Yararlı Linkler
Trabzon Valiliği
Trabzon Belediyesi
Maçka Belediyesi
Yetişen Değerlerimiz
Köyler ve Muhtarlar
Maçka Türküleri
Turistik Yerler
Eczaneler
Önemli Telefonlar
Trabzonunsesi.com
Devlet Tiyatrosu
Şehir Kameraları
Resmi Gazete
 Son Haberler
 
 Popüler Haberler
 
 Döviz Bilgileri

  Döviz Alış Satış
  Dolar 5.3412 5.3508
  Euro 4.7023 4.7335

 

  



Güncel | Düğün - Nişan | Vefat - Taziye | Etkinlikler | Video Haber | Foto Haber | Din ve Kültür | Doğum Haberleri | Gizlilik Politikası


 

   © Copyright - 2008 -2017- Yukarıköy Mahallesi Web Sitesi - Maçka/Trabzon - Tüm Hakları Saklıdır. 

Bu sitede Çilem.Net Yazılımı kullanılmaktadır.

#include file="alt.asp"-->